Anasayfa MİHR VAKFI Görsel Eserler Yazılı Eserler Canlı Yayın
Ekonomi (Devlet Borçları, Kitler ve Enflasyon)

DEVLET BORÇLARI, KİTLER VE ENFLASYON Ülkemiz yeni bir iktidar tarafından idare ediliyor. DYP ve SHP bu iktidarın 2 kanadını oluşturuyor. Seçimlerden büyük bir yenilgi ile çıkan SHP yenilginin acısını, onu yenilgiye mahkum eden halka hükmetmekle çıkaracağa benzer. Eski iktidarın ortaya çıkardığı neler varsa hepsi en kötü tatbikat olarak değerlendirilmektedir. Ve bu kötü oluşumdan, mutlaka onu her noktasında değiştirerek iyiye varmak isteyen bir görünüm var. Tabii bu değişim Türkiy...

Sunuş (Mayıs 1992)
Enerjinin Yaradılışı ve Madde Oluşması
Dış Durum (Kazakistan)
Ekonomi (Devlet Borçları, Kitler ve Enflasyon)
Mahkeme (Mayıs 1992)
Kur'an-ı Kerim Mefhumları (Sıratı Mustakîm - 2)
Hadîs-i Şerifler (Mayıs 1992)
Tasavvuf Sohbetleri (Başlarken)
Basından İktibaslar (Mayıs 1992)
Samsun Konferansı
Tasavvuf Büyükleri (Rabia Adeviyye Sultan)
Bir Röportaj (Ahmet Kayhan Baba)
Sağlık Köşesi (Mayıs 1992)
İçimizden Gelenler (Mayıs 1992)
Sevgili Hocamızdan (Sevgi)
Bir Mektup (Mayıs 1992)
Sorular ve Cevaplar (İblis Neden Yaratıldı? İştiyak Nedir?)
İslam Dünyasında Sanat (Hüsn-ü Hat - 2)
Çocukların Lekesiz Dünyasından (Mayıs 1992)
Emir Sultan - 2
Tasavvufa Nasıl Girdim? (Mayıs 1992)

Ekonomi (Devlet Borçları, Kitler ve Enflasyon)

DEVLET BORÇLARI, KİTLER VE ENFLASYON

Ülkemiz yeni bir iktidar tarafından idare ediliyor. DYP ve SHP bu iktidarın 2 kanadını oluşturuyor. Seçimlerden büyük bir yenilgi ile çıkan SHP yenilginin acısını, onu yenilgiye mahkum eden halka hükmetmekle çıkaracağa benzer.

Eski iktidarın ortaya çıkardığı neler varsa hepsi en kötü tatbikat olarak değerlendirilmektedir. Ve bu kötü oluşumdan, mutlaka onu her noktasında değiştirerek iyiye varmak isteyen bir görünüm var. Tabii bu değişim Türkiye'yi bir yaz-boz tahtasına bir defa daha dönüştürecek. Ve böylece Türkiye'yi iyi bir yerlere getirecekleri ve böylece iyi bir icraat yapacakları zehabını uyandıranların nereye varabileceklerini göreceğiz.

Türkiye Cumhuriyetten sonra ilk defa bir süper güç olmak durumuna gelmişti. Bölgesinde en üst seviyede bir devlet olmak, hiç bir şeyin eksikliğini hissetmemek, GAP, döviz bolluğu ve dövizin serbest olması, ödemeler dengesinin müspete dönmesi, hürriyetler, ihracat patlaması, ihracatta sanayi mamullerinin % 80'i aşması, telekomünikasyon başarısı, vs.

1980 de her şeye sıfırdan başlandığını biliyoruz. Sıfırdan başlayan Türkiye'yi bugün süper bir devlet haline getiren nedir? Her şeyden evvel ülkemizin akıllıca idaresi. Özal'ın şahsiyetinin başarıdaki dominant rolü inkar edilemez. Diğer taraftan gene ANAP iktidarındaki problemler:

1- Dış ve iç borçlar

2 - Enflasyon

3- Sermaye kanaması

4- ANAP iktidarının ileri gelenlerinin suistimaller hakkında ağır dedikodular.

5- SSK, Bağkur ve Emekli Sandığı emekli aylıkları arasındaki büyük adaletsizlik

6- Yatırımları önleyen ve maliyeti arttıran yüksek faiz

7- Terör

8- Zarar eden KİT'ler

1980'li yılların en büyük özelliği giderek boyutunu arttıran dış kredilerdir. Kredi almak, bir ülkenin itibarının yüksekliğini gösteren bir ölçü kabul edildiğinden, aynı zamanda ödemeler dengesinin müspet sonuca ulaşmasına sebep olduğundan ve döviz stoklarını oluşturmanın en kolay yolu olduğundan, giderek büyüyen boyutlarda döviz kredisi aldık ve dış ülkelere büyük boyutlarda borçlandık.

Krediler prodüktif alanlara yatırılamadı.

Kredi alanın o krediyi ödeyecek gelir kaynaklarını oluşturabilecek yatırım alanlarına kredi imkanlarını yatırması asıldır. Böylece kredi taksit ve faizleri yatırımın karlarından ödenir ve kredi kimseye yük olmaz. Kredi almaktan murad olunan da budur.

Aldığımız kredilerin cari harcamalarla, prodüktif olmayan alt yapı (enfrastrüktür) yatırımlarında kullanılması, geri ödenecek fonları (kredi faizleri ve taksitleri} oluşturamadığı için, kredi faiz ve taksitlerini yeniden alınan kredilerle ödemek zorunda kaldık. Ödenen kredilerin tamamı değil ama önemli sayılabilecek bir kısmı böylece yeni kredilerin alınmasını icap ettirdi... Ve kredi hacmi giderek büyüdü.

Eğer iç kredileri de devreye sokarsak, bu kredilerin devamlı büyüyen bütçe açıklarının kapatılmasında zaruri, hatta hayati olduğunu görüyoruz. Tabiatıyla bu kredilerin de büyük kısmı cari harcamalarda kullanılmak mecburiyeti ile karşı karşıyadır. Sonuç, eski kredi faiz ve taksitlerinin bir kısmının ödenmesi için yeni kredilere ihtiyaç duyulması. Bir tarafta borç ödemeleri diğer taraftan bütçe açıklarının gerektirdiği yeni borçlar...

Böylece krediler Türkiye'nin giderek büyüyen bir problemi olarak yeni iktidara devredildi.

Diğer taraftan KİT’ler bir büyük sorundur.

Her gün milyarlarca lira zarar eden bir KİT olayı var Türkiye'de. Yanlış yönlendirilen ve devletin başına dert açan, büyük yükler bindiren, her taraftan yanlış bir tatbikat.

Evet, Cumhuriyet yeni kurulduğunda kaynak bulmak zordu... Ve birçok yatırımı devlet yaptı. KİT'ler başlangıçta zaruretin ürünüydü.

Ama devlet işletmecilikte hiçbir başarının sahibi olamamıştır. Ne rantabilite açısından, ne prodüktivite açısından, ne de rasyonel çalışma açısından... Bugün Türkiye'de KİT'ler, rasyonel çalışan özel sektör işletmelerinin devlete sağladığı vergilerin bir kısmını, büyük zararlarıyla yok eden işletmelere, devlete yük olan işletmelere, dönüşmüştür.

Trilyonlarca liranın ve yüz binlerce insanın sadece zarar eden faaliyetleri, süratle önlenmesi gereken bir KİT yanlışlığını sergilemektedir.

Süratle özelleştirilmeleri gerekir.

Ama iktidarlar, kayırmak istediği bürokratlar, milletvekilliğini kazanamayan adaylar vs. için arpalıklara muhtaçtır. Bu sebeple bu iktidar döneminde KİT'lerin Özel Sektöre devredilmesine dair vaadlerin ne ölçüde yerine getirileceği meraka değer görülmektedir.
Beraberce siyaset sahnesini izleyeceğiz, insanların enflasyonu şu kadar günde % 20’lere düşüreceğiz diyen kesin iddia sahibi insanların, bu devle uğraşmaktan ve ona yenik düşmekten başka bir şey yapıp yapamadıklarını göreceğiz...

Piyasanın artan para talepleri, KİT'lerin parasal açıklarını fiyat yükselterek, veya Merkez Bankasından kredi alarak kapatmaları, devletin finansman ihtiyacının artması, bütçe açıklarının bir kısmının yeni para basılarak karşılanması, yüksek faizli ticari krediler hep bu ülkede enflasyon sebebidir.

Bütçe açıkları bizatihi bir enflasyon sebebi değildir. Bütçe açıklarının iç kredi olarak karşılanması halinde piyasada zaten tedavül etmekte olan para borç alınıyor demektir. Bu enflasyon oluşturmaz. Fakat bütçe açıklarının bir kısmı yeni para basarak karşılanırsa bu enflasyona sebebiyet verecektir.
iktidarların ise ellerinde çok fazla bir şey yoktur. Piyasanın artan para ihtiyacını karşılamak, enflasyonu önlemekle taban tabana zıt 2 mefhumdur. Her ikisinin de halledilmesi gerekir.

Piyasadaki para miktarını arttırmamak, veya azaltmak bir çözüm değildir. Çünkü bu takdirde ekonominin yapısı daha fazla paraya İhtiyaç gösteriyorsa paranın devir hızı mutlaka artmakta ve enflasyon devam etmektedir. Para ihtiyacının azalması ise ekonominin küçülmesi demektir ki tavsiye edilmez.

Doğrusu bu işi nasıl halledecekleri meraka değer hüviyetini korumaktadır. Enflasyona nasıl çözüm getireceklerine dair kendilerinin hazırladığı reçete ise inandırıcı değil... Hatta ütopik...

Ümitle sonucu beklemeyi ne kadar isterdik...

 

 

» Mayıs 1992 Mihr Dergisi

  • Sunuş (Mayıs 1992)
  • Enerjinin Yaradılışı ve Madde Oluşması
  • Dış Durum (Kazakistan)
  • Ekonomi (Devlet Borçları, Kitler ve Enflasyon)
  • Mahkeme (Mayıs 1992)
  • Kur'an-ı Kerim Mefhumları (Sıratı Mustakîm - 2)
  • Hadîs-i Şerifler (Mayıs 1992)
  • Tasavvuf Sohbetleri (Başlarken)
  • Basından İktibaslar (Mayıs 1992)
  • Samsun Konferansı
  • Tasavvuf Büyükleri (Rabia Adeviyye Sultan)
  • Bir Röportaj (Ahmet Kayhan Baba)
  • Sağlık Köşesi (Mayıs 1992)
  • İçimizden Gelenler (Mayıs 1992)
  • Sevgili Hocamızdan (Sevgi)
  • Bir Mektup (Mayıs 1992)
  • Sorular ve Cevaplar (İblis Neden Yaratıldı? İştiyak Nedir?)
  • İslam Dünyasında Sanat (Hüsn-ü Hat - 2)
  • Çocukların Lekesiz Dünyasından (Mayıs 1992)
  • Emir Sultan - 2
  • Tasavvufa Nasıl Girdim? (Mayıs 1992)
  • Kur'ân-ı Kerim Lafzı ve Ruhu (Tefsir) | Türkçe Kur'an Meallerini Kıyasla
    İmam İskender Ali Mihr | NUR Tv

    Uluslararası Mihr Vakfı (Türkçe) | International Mihr Foundation (English) | Die MIHR Stiftung (Deutsch) | La Fondation Mihr (Française)