Anasayfa MİHR VAKFI Görsel Eserler Yazılı Eserler Canlı Yayın
Ahmed Yesevi

“İNSANIN KENDİSİNİ BİLMESİ; KENDİSİNİ DÜZELTMESİ İÇİN BİR ADIMDIR.” (Efendi Hazretleri) Ahmed Yesevi 1103 tarihinde Türkistan’ın Yesi kasabasında doğmuştur. Hâce Ahmed, kul Ahmed diye de anılır. Anne ve babasını küçük yaşta kaybeden Ahmed Yesevi için ölüm döşeğinde iken babası, Şehnaz isimli kızına: “Ey benim kızım! Kardeşin bu dünyada ender görülen mübarek bir kişi olacaktır. Ona göz kulak ol.” der. Küçük yaşlarda farkını farkettiren, özellikleri dikkati çeken Ahmed Yesevi...

7 Göklerin Merdivenleri
Sunuş
Sualler ve Cevaplar
Kavramlar: Kâinatın Yaratılışı, Kâinatın Sonu
Hacet Namazı
Hadis
Çocukların Aile Hayatı
Aşure Gününüz Mübarek Olsun
Ahmed Yesevi
Kimdir Bizim Öğretmenimiz?
Sevginin Sembolü
Gülhan Çinkaya

Ahmed Yesevi

“İNSANIN KENDİSİNİ BİLMESİ; KENDİSİNİ DÜZELTMESİ İÇİN BİR ADIMDIR.” (Efendi Hazretleri)

Ahmed Yesevi 1103 tarihinde Türkistan’ın Yesi kasabasında doğmuştur. Hâce Ahmed, kul Ahmed diye de anılır. Anne ve babasını küçük yaşta kaybeden Ahmed Yesevi için ölüm döşeğinde iken babası, Şehnaz isimli kızına: “Ey benim kızım! Kardeşin bu dünyada ender görülen mübarek bir kişi olacaktır. Ona göz kulak ol.” der.
Küçük yaşlarda farkını farkettiren, özellikleri dikkati çeken Ahmed Yesevi ALLAH’A ULAŞMA dileği ile kıldığı hacet namazı sonucu Allahû Tealâ’nın, rüyasında ona gösterdiği mürşidi Arslan Babaya tâbî oldu. Ondan tasavvuf eğitimi alan Ahmed Yesevi, Arslan Babanın vefatından sonra aldığı manevî bir işaretle tasavvuf eğitimini tamamlamak ve evliyalık kademelerinde ilerlemek üzere Buhara’ya giderek Yusuf-i Hemedaniye tâbî oldu. Dünya hayatını yaşarken ALLAH’A ULAŞMAYI dileyen Ahmed Yesevi, mürşidine ulaştı, ruhunu Allah’a ulaştırdı, fizik vücudunu Allah’a teslim etti. Nefsini Allah’a teslim etti, irşada ulaştı ve iradesini de Allah’a teslim etti. Böylece irşada memur ve mezun kılınan Ahmed Yesevi, Yesi’ye geri döndü ve Allah’ın öğretisini öğrencilerine öğretmeye başladı. İnsanlar artık yanlış öğrendikleri bilgilerin doğrularını, ona sorarak en yetkili makamdan öğreniyorlardı. Bir gün öğrencilerinden biri şöyle bir soru yöneltti:
-ÎMÂN SAHİPLERİ (mü’minler) kimlerdir?
Ahmed Yesevi o güne kadar öğrenilen yanlışları düzelten şu cevabı verdi:
-Îmân sahibi ile mü’min aynı mânâya gelir. Kalplerine ÎMÂN kelimesi yazılanlar MÜ’MİN’dir.

58/MUCADELE-22: “Lâ tecidu kavmen yu’minûne billâhi velyevmilâhıri yuvâddûne men hâddallâhe ve resûlehu ve lev kânû âbâehum ev ebnâehum ev ihvânehum ev aşîretehum, ulâike ketebe fi kulûbihimul îmâne ve eyyedehum birûhin minh(u), ve yudhıluhum cennâtin tecrî min tahtihelenhâru hâlidîne fîhâ, radıyallâhu anhum ve radû anh(u), ulâike hızbullah(i), elâ inne hızballâhi humulmuflihûn(e).”
Allah’a ve ahiret gününe (ölmeden evvel Allah’a ulaşmaya) îmân eden kavmi Allah’a ve resûlüne karşı gelenlerle sevişir bulamazsın, velev ki onlar babaları veya oğulları veya kardeşleri veya aynı aşiretten olsun. Onların kalplerine îmân yazılır ve onlar Allah’ın katından (orada eğitilmiş olan) bir ruhla (devrin imamının ruhunun başlarının üzerine yerleşmesi ile) desteklenirler ve altlarından ırmaklar akan cennetlere konurlar, orada ebediyyen kalacaklardır. Allah onlardan razıdır, onlar da Allah’tan razıdırlar. İşte onlar Allah taraftarıdırlar. Ve muhakkak ki Allah taraftarları kurtuluşa (felâha) erenlerdir.

-Bu kişilerin 7 tane inanç, 3 tane vasıf (hidayet) şartının sahibi olmaları gerekmektedir, dedi ve 7 inanç şartını onlara sıraladı.
1- Allah’a inanmak.
2- Allah’ın kitaplarına inanmak.
3- Meleklerine inanmak.
4- Resûllerine inanmak.
5- Basû badel mevt’e inanmak.
6- Hayrın Allah’tan, şerrin insanın nefsinden olduğuna inanmak.
7- İnsan ruhunun ölmeden evvel ALLAH’A DÖNMESİ lâzım geldiğine inanmak.
Kişi bu 7 tane inancın sahibi olacak mü’min olmak için. Oysa ki şeytan insanları: “Allah’a inanan mü’mindir.” diye bir tek Allah’a inanmakla o kişinin mü’min olacağına inandırmıştır.
Kişi 7 tane inanç şartının sahibi olsa da mü’min olamaz. 7 tane kalp şartı mutlaka gereklidir.
1- Kişinin kalbindeki ekinneti Allah alır.
2- Kalbine ihbat koyar (idraki sağlayan kompüter).
3- Kalbinin nur kapısını Allah’a çevirir.
4- Göğsünden kalbine nur yolu açar. Zikir yaptıkça Allah’tan gelen nurlar, nefsin kalbinin içine girebilsinler diye (5-6-7. şartlar mürşide ulaştıktan sonra tahakkuk eder).
5- Allahû Tealâ, kalbin mührünü açar.
6- İçindeki küfür kelimesini çekip dışarı atar.
7- Kalbin içine ÎMÂN kelimesini yazar.
7 tane inanç şartına sahip olduğu halde kalbin içinde ÎMÂN yazmıyorsa kişi, mü’min olamaz. SADECE İNANMAK KİŞİYİ MÜ’MİN KILMAZ. Mü’min, kalbinde îmân kelimesine sahip olan kişidir. 3 tane de hidayet şartı gereklidir.
1- Ruh, nefs tezkiyesine paralel olarak Allah’a doğru yola çıkmalı, kendi hidayetini yaşamaya başlamalı.
2- Fizik vücut, şeytana kul olmaktan kurtulup Allah’a kul olmak konusunda nefs tezkiyesine paralel olarak bir gayretin içinde olmalı ve bunda başarılı olmalı.
3- Nefs, tezkiyeye başlamalı, nefsin kalbindeki karanlıklar gün geçtikçe azalmalı, yerlerini nurlar almalıdır.
Öğrencileri, bu gerçekleri öğrendikçe ona daha da çok bağlanıyorlardı.
Ahmed Yesevi, özellikle Sirderya (Seyhun) ve Taşkent yöresindeki Türkler arasında tasavvufu anlattı.
Ahmed Yesevi, geçimini sağlamak amacı ile tahta kaşık ve kepçe yaparak, satardı. Derler ki; onun uysal bir öküzü vardı. Yaptığı kaşık ve kepçeleri heybeye doldurup ona yükler, pazara gönderirdi. Bunlardan satın alanlar bedelini heybeye bırakırlardı. Malları satan öküz, tekrar dergâhın yolunu tutardı. Kendini Allahû Tealâ’nın yolunda feda eden bir evliya için verdiğimiz örnek Rabbimizin ona ikramlarından sadece bir tanesidir.
Allahû Tealâ’dan aldığı ilmi, öğrencilerine öğreten Ahmed Yesevi, bu gerçeği şu dizelerinde anlatıyor:

“Garip, fakir, yetimleri kıl sen şamdan,
Parçalayıp azîz canın, eyle kurban,
Yiyecek bulsan, cemil ile kıl sen ihsan,
HAKK’TAN İŞİTİP BU SÖZLERİ, DEDİM İŞTE.”

Bu büyük velîyi çekemeyenler de vardı, her devirde olduğu gibi!!! Merv şehrinde Merzevi adında bir müderris kendini pek bilgili olarak tanıttığı için Ahmed Yesevi’nin ünü kulağına gelince, hased ve kıskançlığı gâlip geldi. Çevresindekilere kendisinin nasıl bir ilim sahibi olduğunu ispat etmek için, Merv şehrinden ta Yesi şehrine Ahmed Yesevi’yi sınava tâbî tutmak amacı ile gitti. Beraberinde öğrencileri de vardı.
Büyük velî onları uzaktan görünce yanındaki öğrencisi Muhammed Danişmend’e dönerek: “ Bakar mısın kimler geliyor? Bu Merzevi isminde biridir. Üç bin konu bilir ve bizi sınav yapmaya geliyor.” dedi. Öğrencilerine, gelen misafirleri ağırlamalarını söyledi. Merzevi’yi de huzuruna alan Ahmed Yesevi, ona çekinmeden kendisine sorularını yöneltebileceğini söyledi. Ama hayret!... Merzevi’nin değil soru soracak, konuşmaya mecali yoktu. Kendisini büyük bir olgunlukla ve sabırla bekleyen Ahmed Yesevi’ye, soracak hiçbir sorusunun olmadığını, hafızasının bomboş olduğunu, bildiklerinin de emaniyye bilgiler olduğunu itiraf etti. Ve Ahmed Yesevi’nin ellerine kapandı. Tövbe ederek onun öğrencisi olma Şerefİne erişti ki; bu onun da EVLİYA olma yolunda attığı ilk adımdı.
Merzevi yıllardır okuduğu ilmin boş olduğunu anlamış, HAKK’TAN İŞİTİP öğrencilerine anlatan Ahmed Yesevi’ye tâbî olmuştu. Hasret bitmişti. Merzevi yıllarca neye hasretti? Gelin Efendi Hazretleri’nin olağanüstü şu şiirinden onun neye HASRET olduğunu öğrenelim:

HASRET

Her geçen gün hasretiniz artar,
Bir hoş olursunuz, Allah’a susamış...
Alnınızda terler bahar tomurcuklarında
YOLLAR AÇILSIN DİYE BEKLERSİNİZ.
Adem sizin için varlıkların bittiği yerde
Oradan kâinat görülür ince ince...
Her dokusunu Allah işlemiş
Bitmeyen seherlerin güne dönüşünde.
VUSLAT NEDİR BİLİR MİSİNİZ ALLAH’LA?
Ulaşırsınız ve kaybolursunuz SERE SERPE
Sarar mı sarar ince tüller benliğinizi,
Mest olur ruhunuz, bir olmanın esrarlı kanatlarında.
Daha güzel ne var ki kâinatta,
EN SEVGİLİYE geri dönüşün heyecanından?
Nasıl hatırlamazsınız YOKLUKTAN SONRA VAR OLMAYI,
HASRETLERİN, HASRETLERİN BİTTİĞİ YERDE.

Dr. İskender Ali MİHR
(Devamı gelecek sayıda)

 

 

MİHR Dergisi » Mart 2002 Mihr Dergisi

  • 7 Göklerin Merdivenleri
  • Sunuş
  • Sualler ve Cevaplar
  • Kavramlar: Kâinatın Yaratılışı, Kâinatın Sonu
  • Hacet Namazı
  • Hadis
  • Çocukların Aile Hayatı
  • Aşure Gününüz Mübarek Olsun
  • Ahmed Yesevi
  • Kimdir Bizim Öğretmenimiz?
    Sevginin Sembolü
  • Gülhan Çinkaya
  • Kur'ân-ı Kerim Lafzı ve Ruhu (Tefsir) | Türkçe Kur'an Meallerini Kıyasla
    İmam İskender Ali Mihr | NUR Tv

    Uluslararası Mihr Vakfı (Türkçe) | International Mihr Foundation (English) | Die MIHR Stiftung (Deutsch) | La Fondation Mihr (Française)